7 راهکار برای مقابله با عوارض کمالگرایی!

کمالگرایی دکتر مهدی آنت عوارض کمالگرایی

بسیاری از مردم کمالگرایی را به عنوان یک ویژگی مثبت در نظر می‌گیرند که می‌تواند شانس موفقیت آن‌ها را در موارد مختلف، افزایش دهد و با افتخار در بسیاری از جلسات و جمع‌ها، خود را اینگونه معرفی می‌کنند: “من کمال‌گرا هستم”! . کمال‌ گرایی در سطوح پایین، می‌تواند منجر به آسیب‌ها و مشکلات متعدد در زندگی انسان شود.

همچنین در سطوح بالاتر آن، تبدیل به یک اختلال خواهد شد که نیازمند درمان و یاری جستن از مشاوران و روانشناسان دارد. اگر شما هم مانند بسیاری از مردم، تصور می‌کردید که کمال‌گرایی، می‌تواند ویژگی مطلوبی باشد و از خواندن این مقدمه حسابی تعجب کرده‌اید، پیشنهاد می‌کنیم تا پایان این مقاله  از وبلاگ دکتر مهدی آنت همراه باشید تا به شما بگوییم که کمال گرایی چیست و درباره آثار سوء آن بدانید.

کمال گرایی چیست؟

کمال‌پرستی در روانشناسی باوریست که در آن باید تمام کار‌‌ها را به شیوه‌ای وسواسی کامل انجام داد و غیر از آن مورد قبول نیست. از دیدگاه پاتولوژی، کمال‌پرستی اصلی‌ترین وجه تشخیصی در اختلال شخصیتی وسواسی اجباری است که در آن اگر انجام کاری یا نتیجه کاری کمتر از کمال باشد، مورد قبول فرد قرار نمی‌گیرد. در چنین حالاتی باور‌های یاد شده غیر سالم هستند و روانشناسان از چنین افرادی به عنوان کمال‌طلبان نابهنجار یاد می‌کنند.

پارکر محقق دانشگاه جان هاپکینز، تعریف ساده‌ای از کمال‌پرستی دارد. او می‌گوید: انسان‌های کمال‌پرست، فشاری دائمی برای حرکت به سمت هدف‌های غیرقابل دستیابی در درون خود احساس می‌کنند. آن‌ها ارزش خودشان را با کارآیی خودشان و دستاوردهایشان می‌سنجند.

کمال گرایی مجوعه‌ای از افکار همراه با خودخوری است و شما را وادار می‌کند بخواهید به اهدافی برسید که از نظر عملی غیرواقع‌گرایانه هستند، بلا‌های زیادی سر شما می‌آورند و زندگی شما را سخت می‌کنند:

  • لذت را از شما می‌گیرد.
  • اعتمادبه‌نفس‌تان را می‌گیرد.
  • توانایی شما برای انجام کار‌ها را می‌گیرد.
  • اشتیاق شما را می‌گیرد.
  • توانایی رشد شما را می‌گیرد.

عوارض کمالگرایی دکتر مهدی آنت

علل کمالگرایی و عوامل تاثیرگذار

علت کمال‌گرایی همیشه روشن نیست. اغلب یک رفتار آموخته شده است. افراد کمال‌گرا بر این باورند که فقط به خاطر آنچه به دست می‌آورند یا کاری که برای دیگران انجام می‌دهند ارزشمند هستند. محیط‌های تحصیلی می‌تواند کمالگرایی را در جوانان تقویت کند. کمال ‌گرایی از عوامل روانی اجتماعی متعددی ناشی می‌شود، از جمله:

  • احساس شدید بی‌کفایتی و ترس از عدم تایید
  • اختلال وسواس فکری اجباری(OCD)، در نظر داشته باشید کمال‌گرایی و OCD لزوما متقابل نیستند.
  • داشتن والدینی که فرزندان خود را برای کامل بودن تحت فشار بگذارد.
  • مسائل دلبستگی و دلبستگی ناایمن، این افراد ممکن است برای به دست آوردن اعتبار در مورد ارزش خود تلاش کنند تا کامل باشند.

.در وبلاگ مهدی آنت بیشتر بخوانید:

بلوغ عاطفی و راهکارهایی برای تقویت آن!

انواع کمال گرایی چیست؟

کمالگرایی خودمحور

میل غیرمنطقی به کامل بودن: “من تلاش می‌کنم تا جایی که می‌توانم کامل باشم.” یعنی خود فرد در مورد خودش توقعات بالایی دارد و از شکست می‌ترسد.

کمالگرایی دگرمحور

تحمیل استانداردهای غیرواقعی بر دیگران: “اگر من از کسی بخواهم که کاری را انجام دهد انتظار دارم که بی‌نقص انجام شود.”

در این نوع کمال گرایی، افراد کمال‌گرا، نه ‌تنها خودشان بلکه دیگران را نیز آزار می‌دهند. تصور کنید که یک مربی یا یک کاپیتان کمال‌گرا، چطور عزت ‌نفس اعضای تیم را له‌ می‌کند؛ یا یک استاد کمال‌گرا با دانشجویانش چه می‌کند.

کمالگرایی تجویزشده اجتماع

این حس که محیط بیش‌ازحد انتظار دارد: “حس می‌کنم دیگران بیش‌ازحد از من توقع دارند.” به این معنا که ارزش‌های جامعه القا می‌کند که همه افراد باید به بهترین‌ها برسند.

تصور کنید زمانی که تیم ملی به جام جهانی می‌رود، همه مردم توقع داشته باشند و همه مطبوعات تیتر بزنند که «ما باید قهرمان جام جهانی شویم».

تحقیقات نشان می‌دهد که تمام این سه عنصر کمال‌گرایی با سلامت روان آسیب‌دیده ازجمله افسردگی بالاتر، اضطراب بیشتر و تفکرات خودکشی مرتبط است. اما مشکل‌سازترین عنصر کمال‌ گرایی ، کمال‌گرایی القا شده از سوی اجتماع است. این حس که همه از من انتظار دارند که کامل باشم. این عنصر از کمال ‌گرایی همبستگی بالایی با بیماری‌های روانی جدی دارد.

کمال‌گرایان تجویزشده اجتماعی نیاز بی‌امانی برای برآورده کردن توقعات دیگران احساس می‌کنند. حتی اگر توقعات دیروزی کامل بودن را برآورده کنند، سپس از خودشان توقع بیشتری پیدا می‌کنند. چرا که این افراد اعتقاد دارند که هرقدر که بهتر باشند، بازهم از آنان انتظار می‌رود که بهتر انجام دهند. این‌ یک احساس عمیق ناتوانی و بدتر، ناامیدی را به وجود می‌آورد.

عوارض کمالگرایی دکتر مهدی آنت

عوارض کمال گرایی چیست؟

کمالگرایی ویژگی‌ای است که در صورت وجود می‌تواند زندگی را تبدیل به یک مسابقه بی‌پایان درباره دستاورد‌ها تبدیل کند. اگر به اندازه و سالم باشد می‌تواند انگیزه‌هایی در جهت سوق دادن فرد برای غلبه بر ناملایمات و رسیدن به موفقیت باشد، اما اگر به گونه‌ای ناسالم تجربه شود، می‌تواند فرد را دائماً در حالتی ناراضی نگه دارد.

تمرکز افراد بر اجتناب از شکست و ترس از قرار گرفتن در موقعیت شکست باعث می‌شود کمال‌گرایی افراطی بسیار آسیب زننده باشد. همچنین موجب می‌شود فرد احساس تردید دائمی نسبت به ارزشمندی خود و زندگی خود داشته باشد. تفکرات منفی اهمال کاری تمایل به اجتناب از چالش‌ها، پیروی از تفکری سفت و سخت همه یا هیچ، گیر کردن در مقایسه‌های سمی و کمبود خلاقیت از عوارض زندگی کمال‌گرایانه است.

کمالگرایی ناسازگار اغلب در نتیجه تجربیات نامطلوب دوران کودکی و سبک تربیتی سخت گیرانه والدین است این سبک از نگرش به زندگی و خود به مرور زمان و در طول تجربیات زندگی آموخته شده است و به نسبت شدت آن می‌تواند با افسردگی اضطراب، اختلال وسواس فکری، اختلالات خوردن و حتی انگیزه‌های خودکشی همراه باشد.

ویژگی‌های افراد کمال‌گرا

همه ما دوست داریم آدم‌های موفقی باشیم و به اهداف زندگی خودمان برسیم. تلاش برای رسیدن به موفقیت و تجربه پیروزی نشان دهنده کمال طلبی نیست. افراد کمال‌گرا تصور می‌کنند کار‌هایی که به بهترین شکل انجام نشده‌اند؛ بی‌ارزشند و نمی‌توانند از مسیر رسیدن به هدف‌ها لذت ببرند. حتی ممکن است رسیدن به پیروزی‌های مختلف در زندگی خوشحالشان نکند چون بیش از اندازه انرژی صرف آن کرده‌اند و انگار نتیجه دلخواهی نداشته‌اند.

با استفاده از مثال‌های زیر بهتر از قبل با ویژگی‌های افراد کمال‌گرا آشنا می‌شوید.

۱. ۳۰ دقیقه وقت گذاشتن برای نوشتن دو خط ایمیل یا نامه

۲. باور به این که یک نمره غلط در امتحان به معنی شکست است

۳. سختی در احساس خوشحالی برای موفقیت‌های دیگران

۴. مقایسه غیر منطقی خود با دیگران

۵. لذت نبردن از مسیر سفرها

۶. قبول نکردن کارهای رقابتی در محیط‌های درسی مثل مدرسه و دانشگاه

.در وبلاگ دکتر مهدی آنت بیشتر بخوانید:

5 راهکار برای پشت سرگذاشتن احساس سرخوردگی در زندگی!

مزایای کمال‌ گرایی

کمال‌گرایی ممکن است در برخی موارد مزایایی داشته باشد، اما باید توجه داشت که این مزایا ممکن است محدود و موقت باشند و عوارض بیشتری نیز همراه با آن ظاهر شود. برخی از مزایای کمال‌گرایی عبارتند از:

انگیزه برای بهبود: کمال‌گرایان ممکن است به دلیل تلاش برای بی‌نقصی و کامل بودن، انگیزه بیشتری برای بهبود خود و اطرافیان‌شان داشته باشند. آن‌ها ممکن است مصمم و پشتکار بیشتری را برای رسیدن به استانداردهای بالا داشته باشند.

دقت و کارآمدی: کمال گرایی ممکن است باعث شود فرد به طور دقیق‌تر به جزئیات کارها و وظایف بپردازد. این امر می‌تواند کیفیت انجام کارها را به همراه داشته باشد.

برتری در رقابت: کمال گرایان ممکن است در موقعیت‌های رقابتی، برتری بیشتری را داشته باشند. آن‌ها ممکن است به دلیل تلاش بیشتر و تمرکز بر کیفیت و عملکرد بالا، در محیط کار یا تحصیل موفقیت بیشتری را داشته باشند.

احساس خوب از خود: کمال‌گرایی ممکن است به فرد احساس خوبی درباره خود و انجام کارها به شکل بهتر، بدهد. احساس رضایت از خود و ارزشیابی مثبت برای انجام کارها، می‌تواند از جوانب روانی مثبت باشد. با این حال باید توجه داشت که مزایای کمال‌ گرایی ممکن است با تعدادی از عوارض و مشکلات نا خوشایند همراه باشد.

معایب کمال گرایی

استرس

کمال گرایی باعث ایجاد استرس می‌شود، زیرا در واقع ایجاد یک محصول کامل نیازمند شرایط کامل است. این شرایط همیشه در محل کار وجود نخواهد داشت. حواس‌پرتی، مزاحمت ناگهانی، و پیشرفت‌های غیرمنتظره جدید به طور مداوم تولید را تغییر داده و روز شما را نیز تغییر می‌دهند.

ایجاد مشکلات بزرگ‌تر

کمال گرایی می‌تواند مثل یک نیروی محرک عمل کرده و شما را به سمت عدم موفقیت سوق دهد. استرس می‌تواند منجر به اضطراب، اختلالات در غذا خوردن و افسردگی شود، زیرا کمال گرایی باعث می‌شود که فرد دائما از خود انتقاد کند. اگر متوجه شدید که شما یک منتقد خشن هستید، ممکن است در راه تبدیل شدن به فردی کمال گرا در زندگی خود باشید.

عدم توانایی برای کمک به دیگران

یک مطالعه در سال ۲۰۱۲ در بدن و روح نشان می‌دهد که افراد کمال‌گرا برای کمک به دیگران مشکل دارند. در محیط کار که نیازمند کار گروهی و هم‌کاری است، این خصلت می‌تواند منجر به ناهماهنگی بزرگی شود. اگر در کار خود به کامل بودن نیاز دارید، بعید است بخواهید به دیگران اجازه دهید حتی حس رسیدن به کمال را لمس کنند، آن را تغییر دهند یا چیزهایی به آن اضافه کنند؛ زیرا افراد کمال گرا در واقع دارای ویژگی خودرای بودن در کنار این خصلت نیز هستند.

عوارض کمال گرایی دکتر مهدی آنت

روش‌های درمان کمال گرایی چیست؟

۱. تشخیص کمالگرایی در خود

ابتدا باید مشخص کنید که شما با این مشکل مواجه هستید. برای اثبات این امر کافیست سوالاتی را از خود بپرسید و در شرایطی که پاسخ آن‌ها مثبت می‌باشد، مطمئن خواهید شد که شما به درمان کمال گرایی افراطی احتیاج دارید.

آیا برای نرسیدن به استاندارد‌های ذهنی دچار اضطراب و افسردگی می‌شوید؟

آیا تصمیم‌گیری برای شما امری سخت و مشکل می‌باشد؟

آیا از شکست واهمه دارید؟

۲. باید‌ها را ر‌ها کنید

بهتر است که کلمه باید را از زندگی خود حذف کنید و هرگز خود را درگیر باید‌ها نکنید. زمانی که تعداد این باید‌ها زیاد شوند شما را دچار استرس کرده و زندگی را برای شما سخت می‌کنند. به طور مثال به جای این که بگویید: «من باید امروز درس بخوانم» بهتر است بگویید: «من نیاز دارم که امروز درس بخوانم. »

۳. اهداف خود را بر اساس واقعیت انتخاب کنید

بهتر است که در انتخاب هدف‌ها واقع بین باشید. اهداف شما باید کاملاً واقعی و قابل دسترس باشند تا برای رسیدن به آن‌ها فشار و استرس زیادی را تحمل نکنید. زمانی که شما به یک هدف خود دست می‌یابید می‌توانید برای هدف‌های بعدی گام بردارید اما اگر در دستیابی به هدف اول نا موفق شوید، افسرده می‌شوید و برای رسیدن به اهداف بعدی تلاشی نخواهید کرد.

۴. از مسیر لذت ببرید

سعی کنید که در مسیر رسیدن به اهداف نیز از زندگی لذت ببرید و فقط منتظر نتیجه نباشید. اصولاً افرادی که از کار کردن خود لذت نمی‌برند نمی‌توانند از درآمد آن نیز به خوبی لذت ببرند. یا افرادی که فقط به دنبال فراگیری‌یه قطعه خاص در موسیقی هستند، نمی‌توانند از قطعه‌هایی که یاد گرفته‌اند نیز لذت ببرند.

۵. از مقایسه کردن خود با دیگران دست بردارید

برای خود ارزش قایل باشید و هرگز خود را با دیگران مقایسه نکنید. این کار می‌تواند کمک بزرگی به شما کند و اعتماد به نفس شما را افزایش دهد. در نتیجه تمرکز شما را از روی اهداف دست نیافتی برمی‌دارد و به شما کمک می‌کند تا برای دستیابی به هدف‌های دست یافتنی گام بردارید.

۶. محیطی ایجاد کنید که در آن احساس مقبولیت کنید

این کار سبب می‌شود تا کم‌تر احساس کمبود کنید و در نتیجه راحت‌ تر خود و شرایط زندگی خود را خواهید پذیرفت.

۷. روی موارد مثبت تمرکز کنید

بهتر است که ویژگی‌های مثبت خود را ببینید و بر روی آن‌ها تمرکز کنید. این کار سبب می‌شود تا ذهن شما آرام‌تر شود و در نتیجه حس بهتری نسبت به خود پیدا کنید. بهتر است به دنبال علایق خود بروید و تلاش کنید تا برای خود سرگرمی داشته باشید.

عوارض کمال گرایی دکتر مهدی آنت

نقطه مقابل کمال‌ گرایی چیست؟

بگذارید جواب این سوال را خیلی ساده و صریح بیان کنم. در نقطه مقابل کمال‌گرایی، چیزی نیست جز واقع‌بینی. به جای کمال‌گرایی، باید واقع‌ گرایی را جایگزین نمود. واقع بینی بدان معناست که برای تحقق اهداف، نهایت تلاش خود را بکنیم، اما در صورت شکست، ناامید و افسرده و ملول نشویم و مهم‌تر از همه، انتظار ضعف و خطا به میزان اندک را نیز داشته باشیم. وقتی که واقع بینی جایگزین کمال‌گرایی شود، خود به خود شاهد آن خواهیم بود که امور تا چه اندازه روال عادی و موفقیت‌آمیز خود را پی خواهند گرفت؛ به قول معروف، با واقع بینی، همه چیز روی غلطک خواهد افتاد.

سخن آخر

کمالگرایی یکی از مشکلات روانشناختی است که هرچند برخی ویژگی‌های مثبت را به همراه دارد، اما عموماً باعث اضطراب، خودانتقادی و ترس شدید از شکست می‌شود. کمال‌گرایی عمدتاً در افرادی که در محیط‌های سختگیرانه رشد یافته‌اند بروز می‌یابد و انواع مختلفی دارد. امیوارم در این مقاله جواب سوال کمال گرایی چیست را به شما داده باشیم.

4 دیدگاه

  • کمال گرایی مجوعه‌ای از افکار همراه با خودخوری است و شما را وادار می‌کند بخواهید به اهدافی برسید که از نظر عملی غیرواقع‌گرایانه هستند، بلا‌های زیادی سر شما می‌آورند و زندگی شما را سخت می‌کنند

    • شاید نشود رفتار افراد کمالگرا را کنترل کرد ولی راهکارهایی برای بهبود رفتارهایشان و نیز عکس العمل ما به این رفتارها وجود دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *