طرحواره محرومیت هیجانی چیست؟ چه نشانه‌هایی دارد؟

محرومیت هیجانی dr.Anet

طرحواره محرومیت هیجانی همان احساسی است که گمان می‌کنید هرگز به اندازه کافی عشق و محبت دیگران را دریافت نمی‌کنید. حس می‌کنید که هیچ‌کس حقیقتا به شما اهمیت نمی‌دهد یا احساس شما را درک نمی‌کند. خود را وابسته به افرادی سرد و بی‌مهر می‌بینید یا خودتان فردی سرد و بی‌مهر هستید که چنین مسئله‌ای شما را به برقراری روابطی می‌کشاند که ناچار منجر به نارضایتی می‌شوند.

احساس خیانت، خشم یا رنجش می‌کنید. به شکل متناقضی، این خشم افراد را از شما دورتر و کمبود شما را قطعی می‌کند. ما در این مطلب به طرحواره محرومیت هیجانی می‌پردازیم و پس از آن راه حل‌هایی در رابطه با رهایی از تله محرومیت هیجانی ارائه می‌دهیم. شما متناسب با این موارد می‌توانید در این باره که آیا درگیر این طرحواره هستید و یا نه؟ تصمیم‌گیری کنید. همراه ما باشید.

تعریف طرحواره محرومیت هیجانی

محرومیت هیجانی که بسیاری از افراد ممکن است در طول زندگی خود آن را تجربه می‌کنند، براحتی قابل شناسایی نیست. علائم واضحی برای این طرحواره وجود ندارد، اما فرد فقدان چیزی در زندگی را احساس می‌کند. این افراد درگیر هیجان‌های سرکوب شده‌ای هستند که ناشی از این است که در روابط بین فردی توجه، محبت و گرمی کافی را دریافت نکرده‌اند. هنگامی‌که که نیازهای عاطفی برآورده نشود، به‌مرور احساس پوچی اتفاق می‌افتد.

افراد دارای این علائم، وقتی از جانب دیگران مهر و محبتی هم دریافت می‌کنند احساس رضایت ندارند. درواقع تعریف ساده و نهایی تله محرومیت هیجانی حالتی است که شخصی احساس می‌کند نیازهای عاطفی‌اش برآورده نمی‌شود.

محرومیت هیجانی dr.Anet

علت شکل گیری طرحواره محرومیت هیجانی

ریشه طرحواره محرومیت هیجانی در مقایسه با سایر تجاربی که باعث شکل‌گیری دیگر طرحواره‌ها می‌شوند، ریشه آن کمی نامشخص‌تر است. می‌توان رد پای این طرحواره را در زمانی که او هنوز از قدرت تکلم برخوردار نبوده است پیدا کرد. محرومیت هیجانی در فرد، حسی ایجاد می‌کند که فرد، در تمام زندگی خود به دنبال گمشده‌ای می‌گردد. این موضوع باعث نوعی، خود باختگی معنایی و پوچی در فرد می‌شود.

به طور کلی عوامل زیر می‌تواند باعث ایجاد این طرحواره شود:

1.مادر نامهربان: اگر مادری محبت نداشته باشد، فرزند را در آغوش نگیرد و نسبت به فرزندش سرد باشد، باعث می‌شود کودک از نظر عاطفی احساس محرومیت کند.

2.عدم توجه والدین: وقتی والدین وقت کافی برای فرزند خود نمی‌گذارند و محبت و حمایت خود را نشان نمی‌دهند، به شکل گیری این طرحواره کمک می‌کنند.

3.عدم ارتباط: برخی از والدین به ویژه مادران برای برقراری ارتباط با فرزندان و درک نیازهای آن‌ها دچار مشکل می‌شوند. این موضوع باعث می‌شود کودک احساس کمبود عاطفی کند.

4.عدم حمایت والدین: گاهی اوقات این طرحواره به این دلیل ایجاد می‌شود که کودک حمایت کافی از والدین خود دریافت نمی‌کند.

محرومیت هیجانی dr.Anet علت شکل گیری محرومیت هیجانی

نشانه‌های طرحواره محرومیت هیجانی چیست؟

فرض کردن بی‌توجهی حتی در صورت وجود توجه: در روابط خود همیشه احساس می‌کنید نادیده گرفته می‌شوید، حتی زمانی که اینطور نیست.

غر زدن زیاد: به طور مداوم غر می‌زنید و از شرایط و رفتار دیگران شکایت می‌کنید.

احساس تنهایی و سوءتفاهم: احساس می‌کنید تنها هستید و کسی شما را درک نمی‌کند.

پرخاشگری و دلخوری مداوم: اغلب احساس خشم و دلخوری دارید.

رفتار پنهان‌پرخاش: به جای بیان مستقیم ناراحتی خود، با رفتارهای غیرمستقیم مانند لجبازی و کنایه زدن، خشم خود را نشان می‌دهید.

سردی با کسانی که می‌خواهند نزدیک شوند: زمانی که دیگران سعی می‌کنند با شما صمیمی شوند، رفتاری سرد از خود نشان می‌دهید، انگار می‌خواهید به آن‌ها «بفهمانید» که نباید به شما نزدیک شود.

محرومیت هیجانی dr.Anet نشانه های طرحواره محرومیت هیجانی

3 شکل طرحواره محرومیت هیجانی:

1.محروم شدن از حمایت

زمانی که فرد از دیگران درخواست کمک می‌کند ولیکن هیچگونه حمایتی را دریافت نمی‌کند نیز احساس تنهایی کرده و نیازش برای حمایت شدن رفع نمی‌شود.

2.محروم شدن از توجه و محبت دیدن

فرد از سوی دیگران محبتی دریافت نکرده و به همین سبب دچار طرحواره محرومیت هیجانی می‌گردد.

3.محروم شدن از همدلی

این افراد احساس می‌کنند هیچ‌کس به حرف دلشان گوش نمی‌کند یا کسی تلاش نمی‌کند که بداند آنها چه کسی هستند و چه احساسی دارند.

محرومیت هیجانی dr.Anet

راهکارهایی برای تغییر طرحواره محرومیت هیجانی

تله روانی محرومیت هیجانی به خودی خود از بین نمی‌رود و شما باید به کمک روش‌هایی که وجود دارد آن را به مرور زمان تغییر دهید. هر وقت احساس کردید که این تله در حال تصمیم‌گیری برای زندگی‌تان است با آن برخورد کنید و جلوی آن را بگیرید.

پذیرش

در قدم اول لازم است بپذیرید که در دوران کودکی دچار آسیب شده‌اید. همواره به این نکته توجه داشته باشید که قبول آسیب از مهم‌ترین قدم‌ها برای تغییر است. شما باید تلاش کنید تا تمام خاطراتی که مربوط به نادیده گرفتن و بی‌توجهی است را از دوران کودکی به یاد آورید.

اگر می‌خواهید طرحواره‌های زندگیتان را به درستی کشف کنید باید خاطرات را به خوبی تصویرسازی کنید و تصاویر اولیه کودکی‌تان را به یاد آورید. همچنین لازم است تا تصاویری که باعث درد و رنج شما شده است را هم به یاد آورید. توجه داشته باشید که بهتر است تا اعضای خانواده را به صورت جدا از هم تجسم کنید. چرا که ممکن است یکی از آن‌ها رفتارهای آسیب زننده دیگری را تا حدود زیادی خنثی کرده باشد.

بررسی کردن رخدادهای زندگی

اگر شما تجربه‌های حال خودتان را به کمک تصویرسازی با گذشته‌تان مقایسه کنید قدم بزرگی برای شناخت احساس محرومیت خود پیدا کرده‌اید. هر جایی که متوجه شدید مورد بی‌مهری و بی‌توجهی قرار گرفته‌اید به این معناست که طرحواره محرومیت هیجانی در شما فعال شده است. همچنین احساساتی مانند تحقیر شدن، تنهایی، پوچی و غمگینی نیز بر اثر سرکوب نیازها ایجاد می‌شود.

هنگامی که تجربه محرومیت هیجانی را احساس کردید باید آرامش‌تان را حفظ کنید و چشمان خود را ببندید و به گذشته‌تان فکر کنید. در کدام قسمت از گذشته می‌توانید تصویر مشابه این تجربه را به خاطر بیاورید. حتی اگر یک خاطره هم یادتان نیامد مهم نیست و چیزی که مهم است این است که احساسات ناشی از فعال شدن طرحواره را بپذیرید.

نگاهی به روابط گذشته

شما با تصویر و بررسی رابطه‌های قبلی می‌توانید یک الگوی ثابت که در روابطتان داشته‌اید را کشف می‌کنید. به عنوان مثال باید به دقت بررسی کنید که آیا در رابطه‌تان به نیازهایتان پاسخ داده شده است؟ همچنین خاطرات مربوط به پر توقع بودن را به خاطر می‌آورید که باعث شده است تا دیگران از کنار شما بروند. آیا تا به حال پیش آمده که رفتارهای خوب و مهربانانه دیگران باعث تعجب شما شود. اگر به این سوالات پاسخ دهید می‌توانید به اصول ثابت زندگی‌تان پی ببرید.

دوری از افراد سمی

از افرادی که شما را از چیزی محروم می‌کنند و باعث می‌شوند تا خاطرات بد و تجربیات ناخوشایند گذشته را به یاد آورید دوری کنید. یعنی اگر شما با فردی در رابطه باشید که محبتش را از شما دریغ می‌کند دقیقا مانند این است که تمامی تجربیات دوران کودکی‌تان را بازسازی کنید. شاید برای شما نیز تعجب آور باشد که شما به دلیل داشتن طرحواره محرومیت هیجانی جذب افرادی می‌شوید که شما را طرد می‌کنند و نسبت به شما سرد و بی‌عاطفه هستند و در واقع شما در چرخه‌ای باطل گرفتار می‌شوید که باید از آن خارج شوید.

خودداری از پرتوقعی

هر زمانی که احساس عصبانیت به شما دست داد باید بدانید که به خاطر سرکوب نیازها و کینه توزی است. یعنی احساس خشم ناشی از حس ضعف و آزردگی است. ابهتر است بدانید که با عصبانیت و پرتوقعی نمی‌توانید به چیزی رسید و به جای آن لازم است تا آرامش‌تان را حفظ کنید و درباره خواسته‌هایتان با یکدیگر صحبت کنید.

محرومیت هیجانی dr.Anet راهکارهایی برای تغییر محرومیت هیجانی

سخن آخر

تغییر، کار راحتی نیست و باید از خود فرد شروع شود. برای تغییر باید تلاش و پشتکار داشت. درمان تله محرومیت هیجانی به سادگی امکان پذیر نیست و به‌راحتی نمی‌توانند از تله طرحواره محرومیت هیجانی رها شوند. خب این تله به‌تدریج تغییر می‌کند. آنها باید با رفتار احساسی و طرز فکر جدید در برابر آن ایستادگی کنند و میدان را خالی نکنند. این را بدانند که هرچه در کودکی بیشتر آسیب دیده باشند، باید تلاش بیشتری کنند.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *