بیش فعالی و عوامل موثر بر آن!

عوامل موثر بر بیش فعالی دکتر مهدی آنت

بیش فعالی اغلب نشانه یک وضعیت سلامت روانی یا جسمی است. یکی از شرایط اصلی مرتبط با بیش فعالی اختلال نقص توجه بیش فعالی (ADHD) است. ADHD باعث می‌شود فرد بیش فعال، بی‌توجه و تکانشی شود و این مشکل معمولا در سنین پایین تشخیص داده می‌شود. کودکان مبتلا به بیش فعالی ممکن است در مدرسه مشکل تمرکز داشته باشند. بیش فعالی می‌تواند ناشی از شرایط روحی یا جسمی باشد. به عنوان مثال، شرایطی که بر سیستم عصبی یا تیروئید شما تأثیر می‌گذارد ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشد.

بیش فعالی چیست؟

بیش فعالی حالتی از فعال بودن غیرعادی یا غیر طبیعی است و مدیریت آن برای افرادی که در اطراف فرد بیش فعال هستند، مانند معلمان، کارفرمایان و والدین، اغلب دشوار است. افرادی که بیش فعالی دارند، ممکن است به دلیل وضعیت خود و نحوه واکنش مردم به آن، مضطرب یا افسرده شوند.

علائم و نشانه‌های اختلال بیش فعالی و کاهش توجه

علائم و نشانه‌های اختلال بیش فعالی و کم توجهی بسته به نوع اختلال متفاوت است. این اختلال می‌تواند بر بسیاری از جنبه‌های زندگی فرد در خانه، محل کار و مدرسه اثر بگذارد. درمان و یادگیری راه‌های مدیریت ADHD می‌تواند به بهبود وضعیت زندگی فرد کمک کند.

بزرگسالان مبتلا به ADHD می‌توانند نقاط قوت شخصیت خود را پیدا کنند و موفق شوند. برای سهولت در تشخیص می‌توانید علائم فرزندتان را یادداشت کنید، تهیه‌ی چک لیستی از علائم او جهت پیگیری درمان علائم مفید خواهد بود. تشخیص فرزند شما به علائم خاص او بستگی دارد. در اینجا نشانه‌هایی کلی که باید در کودک به دنبال آن‌ها باشید را معرفی خواهیم کرد:

۱. بی‌توجهی: شامل بی‌نظمی، مشکل در ادامه‌ی وظایف، مدام خیال بافی کردن و عدم توجه هنگامی که به طور مستقیم با او سخن می‌گویید.‌

۲. تکانشگری و تحریک پذیری: شامل تصمیم گیری وسیع و لحظه‌ای بدون درنظر گرفتن احتمال آسیب یا اثرات طولانی مدت آن، به سرعت عمل کردن برای به دست آوردن پاداش فوری، به طور مرتب صحبت‌های معلمان و دوستان و خانواده را قطع می‌کند.

۳. بیش فعالی: شامل پیچ و تاب خوردن، تکان دادن، ضربه زدن به چیزی، صحبت کردن مداوم و حرکت مداوم، به ویژه در شرایط نامناسب است.

ویژگی‌های رایج بیش فعالی عبارتند از:

  • حرکت دائمی و پایدار
  • رفتار خشونت آمیز
  • رفتارهای پرخاشگر و پرتکاپو
  • به راحتی حواس پرت شدن

آنها همچنین ممکن است رفتارهای تکانشی نشان دهند، مانند:

  • صحبت کردن خارج از نوبت
  • ضربه زدن به دانش آموزان دیگر
  • ایجاد مشکل برای ماندن بر روی صندلی خود
  • بزرگسالان مبتلا به بیش فعالی ممکن است این موارد را تجربه کنند:
  • بازه توجه کوتاه
  • مشکل در تمرکز در محل کار
  • مشکل در به خاطر سپردن نام ها، اعداد یا تکه‌های اطلاعات

.بیشتر بخوانید:

با علائم مثبت گرایی سمی بیشتر آشنا شوید!

بیش فعالی عامل ژنتیک دکتر آنت

عوامل موثر در بروز اختلال بیش فعالی/نقص توجه

در حال حاضر بر این نکته اتفاق نظر وجود دارد که علت ADHD مربوط به تعامل پیچیده سیستم‌های عصبی-تشریحی و عصبی-شیمیایی است. این اجماع نظر مبتنی بر ژنتیک خانوادگی، دوقلوها و فرزندخواندگی، مطالعات مربوط به ژن ناقل دوپامین، مطالعات تصویربرداری عصبی و داده‌های عصب-رسانه‌ها (نوروترانسمیترها) است. اکثر کودکان مبتلا به ADHD شواهدی از آسیب آشکار ساختمانی در دستگاه عصبی مرکزی(CNS) را نشان نمی‌دهند.

علیرغم فقدان پایه عصب-فیزیولوژیک و عصب- شیمیایی خاص برای این اختلال، رابطه‌ای قابل پیش بینی بین آن و انواعی از اختلالات دیگری که بر عملکرد مغز تاثیر می‌گذارند(نظیر اختلالات یادگیری) وجود دارد. عواملی که برای ADHD مطرح شده‌اند عبارتند از مواجهه با سموم در دوره قبل از تولد، زودرسی و صدمه مکانیکی قبل از تولد به دستگاه عصبی جنین، افزودنی‌های خوراکی،رنگ‌ها،مواد نگهدارنده و قند نیز به عنوان عوامل احتمالی بیش فعالی مطرح هستند. اما شواهد علمی دخالت این عوامل را در ADHD نشان نداده است.

عوامل ژنتیک: همگامی بالا در دوقولوهای یک تخمکی نسبت به دوقولوهای دوتخمکی از جمله شواهدی است که نشان می دهد اختلال بیش فعالی/نقص تمرکز ممکن است پایه ژنتیکی داشته باشد. هم چنین در برادر-خواهرهای بیش فعال ، خطر ابتلا به این اختلال تقریبا ۲برابر جمعیت کلی است.

عوامل مربوط به رشد: شواهدی وجود دارد که نشان میدهد ماه زمستان اوج شیوع تولد کودکان مبتلا بهADHD با یا بدون اختلال یادگیری است. معنای ضمنی این یافته آن است که مواجهه پیش از تولد با عفونت های زمستانی در ۳ماهه اول حاملگی در بروز برخی علائم ADHD در برخی کودکان مستعد نقش دارد.

آسیب مغزی: از قدیم تصور بر این بود که برخی از کودکان مبتلا به ADHD  در دوران جنینی و پیش از تولد متحمل آسیب های جزئی و نامحسوس مغزی شده اند. آسیب مغزی ممکن است حاصل عوامل متابولیک، مکانیکی و سایر عوامل؛ گردش خون نامساعد یا استرس و صدمات فیزیکی- مغزی در اوایل شیرخواری ناشی از عفونت،التهاب و ضربه باشد. نشانه های عصبی غیر موضعی در این کودکان شایع است.

عوامل عصبی-شیمیایی: بسیاری از عصب-رسانه ها به علائمADHD ربط داده شده اند. مطالعات حیوانی به خوبی نشان داده است که لوکوس سرلوئوس که عمدتا محتوای نورونهای نوروآدرنرژنیک است، درتوجه نقش مهمی دارد. دستگاه نوروآدرنرژیک شامل دستگاه مرکزی است. دستگاه نوروآدرنرژیک محیطی ممکن است در بروز ADHD اهمیت بیشتری داشته باشد.

بنابراین اختلال در اپی نفرین محیطی که منجر به تجمع اپی نفرین می شود، به طور بالقوه می‌تواند به دستگاه مرکزی پسخوراند شود و لوکوس سرلوئوس را در سطح پایین‌تری تنظیم کند. فرضیه‌های مربوط به نوروشیمی اختلال تا حدی از تاثیر مثبت بسیاری از داروها بر روی این اختلال نشات گرفته است.

.بیشتر بخوانید:

کمرویی و راهکارهای عملی برای مقابله با آن!

عوامل عصبی-فیزیولوژیک: مغز انسان در چندین مرحله رشد سریع و ناگهانی پیدا می‌کند؛ ۳تا ۱۰ ماهگی، ۲ تا ۴ سالگی، ۶تا ۸ سالگ، ۱۰ تا ۱۲ سالگی و ۱۴ تا ۱۶ سالگی. در برخی کودکان این مراحل رشد با تاخیر صورت می‌گیرند و موجب بروز علائم ADHD می‌شود که موقتی بوده وتا سن ۵سالگی طبیعی می‌شود. یک قرینه فیزیولوژیک وجود انواعی از الگوهای غیر اختصاصی، غیر طبیعی و نا‌منظم الکترو آنسفالوگرافی (EEG) است که مشخصه بچه‌های کوچک است. در برخی موارد یافته‌های EEG با گذشت زمان طبیعی می‌شوند.

عوامل روانی-اجتماعی: کودکان پرورشگاهی اغلب بیش فعال بوده و میدان توجه محدودتری دارند. این نشانه‌ها از محدودیت هیجانی ناشی شده و با رفع علائم محرومیت مانند به فرزند خواندگی درآمدن و انتقال به خانه والدین رضاعی از بین می‌روند. حوادث استرس آمیز روانی، اختلال در تعادل خانواده وسایر عوامل اضطراب آور در شروع یا دوام این اختلال نقش دارند. عوامل زمینه ساز ممکن است شامل مزاج کودک، عوامل ژنیتیکی-خانوادگی و توقعات جامعه برای رعایت رفتار یا عملکرد معمول و پذیرفته شده باشد. به نظر نمی‌رسد وضعیت اجتماعی- اقتصادی عامل زمینه ساز باشد.

بازی‌های کامپیوتری و تلویزیون

محققان دریافتند کودکانی که بیش از 2 ساعت در روز به تماشای تلوزیون می نشینند و یا ساعت‌ها به بازی کامپیوتری مشغولند بیشتر در معرض بیش فعالی هستند. این بیماری سال‌ها حتی تا دوران بزرگسالی نیز در این افراد وجود خواهد داشت. این موضوع یکی از عوامل مهم و خطرناک در کودکان است. سعی کنید برنامه‌های روزانه کودک خود را مدیریت کنید.

بیش فعالی عامل صدمات مغزی دکتر آنت

سخن آخر

اجتناب از محرک‌های تشدید کننده و عواملی که باعث بروز علائم اختلال بیش فعالی می‌شوند یا مانع از تشدید علائم می‌شود به معنای ایجاد تغییرات زیاد در روال زندگی عادی شما و فرد مبتلا خواهد بود. اما پایبندی به این تغییرات مرتبط با سبک زندگی در مدیریت علائم کمک شایانی می‌کند. بیش فعالی یک وضعیت بیولوژیکی است. به این معنی که تغییرات ساختاری یا شیمیایی در مغز احتمالاً باعث ایجاد علائم می‌شود. فرد می‌تواند علائم خود را با ترکیبی از درمان و دارو مدیریت کند. بنابراین به صبر و همراهی و همکاری زیادی بین فرد مبتلا و اطرافیان نیاز است. اگر شما هم در راستای این موضوع مسئله‌ای دارید، می‌توانید از مشاوران و روانشناسان در این مورد کمک بگیرید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *