با علائم مثبت گرایی سمی بیشتر آشنا شوید!

مثبت گرایی سمی دکتر مهدی آنت

به نظر شما مثبت‌گرایی یا مثبت‌اندیشی هم می‌تواند سمی و مضر باشد؟ مثبت گرایی سمی به‌معنای حفظ خوش‌بینی و نگرش مثبت در هر شرایطی است. گرچه مثبت‌اندیشی امری توصیه‌شده و پسندیده است اما هرچیزی اگر بیش از حد شود، مضر و آسیب‌زننده خواهد شد. مثبت گرایی سمی به‌جای آنکه روی مثبت‌اندیشی تمرکز کند، تلاش می‌کند تا ذهن را از واقعیت‌های تلخ و ناراحت‌کننده که نیاز به درک و رسیدگی دارند، منحرف کرده و جایش را با افکار مثبت اما خیالی پر کند. هر چیزی اگر بیش از حد استفاده شود و از حد تعادلش خارج شود، آسیب‌رسان خواهد شد.

گاهی که شخص یا چیز ارزشمندی را از دست می‌دهید، دیگران شاید بگویند که این مسئله حتما حکمتی داشته است. گرچه چنین نظراتی اغلب با هدف آرامش‌بخشیدن به شما گفته می‌شوند اما ممکن است روشی برای دور نگه‌داشتن خودشان از ناراحتی شما باشد.وقتی می‌گویید که ناراحت و غمگین هستید، کسی شاید در پاسخ به این حس شما بگوید خوشحالی یک انتخاب است. این بدان معناست که فرد شما را به‌خاطر ناراحت‌بودن سرزنش می‌کند و معتقد است اینکه شما خوشحال نیستید، به‌خاطر این است که نمی‌خواسته‌اید خوشحال باشید.

اغلب اظهارنظرهای اشتباه نه به‌خاطر بدجنسی افراد، بلکه به‌خاطر نادانی یا ناآگاهی بیان می‌شوند. افراد نمی‌دانند که چگونه همدلی کنند. با این حال باید دانست که این اظهارنظرها آسیب‌رسان است. گاهی سکوت کردن و شنیدن بهتر از به‌کاربردن کلمات اشتباه است.

مثبت گرایی سمی چیست؟

مثبت اندیشی سمی (Toxic positivity) به افراط در نگرش مثبت نسبت به زندگی اشاره دارد. این وضعیت زمانی به وجود می‌آید که فرد به طور افراطی و بیش از حد سعی می‌کند هر موقعیتی را با نگرش مثبت تفسیر کند، حتی زمانی که این نگرش با حقایق و احساسات واقعی همخوانی نداشته باشد.

مثلاً، فرد ممکن است در مواجهه با مشکلات و چالش‌ها فقط به جنبه‌های مثبت مسئله توجه کند و احساسات منفی خود را نادیده بگیرد. این رویکرد می‌تواند به طور آگاه یا ناخودآگاه باعث ایجاد فاصله در روابط و تأثیرات منفی بر روحیه فرد شود.

چرا مثبت گرایی سمی خطرناک است؟

عموما داشتن نگاهی مثبت مضر نیست. با وجود این، فردی که باور دارد فقط باید مثبت‌ گرا باشد، ممکن است برخی مشکلات جدی را نادیده بگیرد یا با مشکلات ریشه‌ای سلامت روان خود مقابله نکند. به همین ترتیب، آدم‌هایی که از سایرین می‌‌خواهند مثبت گرا باشند، ممکن است نتوانند به درستی از آن‌ها حمایت کنند یا باعث شوند عزیزان‌شان احساس به آن‌ها انگ زده می‌شود یا مورد قضاوت قرار می‌گیرند.

برخی از خطرات مثبت گرایی سمی عبارت هستند از:

نادیده گرفتن آسیب‌های واقعی: بررسی ۲۹ مطالعه در خصوص خشونت‌های خانگی در ۲۰۲۰ نشان داد، سوگیری مثبت ممکن است باعث شود آدم‌هایی که دچار سوء استفاده شده‌اند، شدت این مسئله را دست‌ کم بگیرند و هم‌چنان به روابط سمی‌شان ادامه بدهند. خوش‌بینی، امید، و بخشندگی خطر تحمل و ماندن در کنار افراد سوء استفاده‌گر را افزایش می‌دهند و باعث می‌شوند این سوء استفاده‌ها بیش‌تر شوند.

دست کم گرفتن یک ضایعه: غم و اندوه واکنش‌های طبیعی انسان در برابر یک ضایعه هستند. فردی که مرتبا پیام‌هایی دریافت می‌کند مبتنی بر این‌که “‌به زندگی‌ات ادامه‌ بده‌”‌ یا “‌شاد باش‌”‌، ممکن است احساس کند دیگران به ناراحتی وی در مورد این ضایعه اهمیت نمی‌دهند. برای مثال، والدینی که فرزندشان را از دست داده‌اند، ممکن است احساس کنند فرزندشان برای سایرین مهم نبوده است، و همین مسئله باعث افزایش اندوه‌شان می‌شود.

انزوا و احساس ننگ: آدم‌هایی که به اجبار احساس می‌کنند همیشه در برابر ناملایمات باید لبخند بزنند، ممکن است کم‌تر تمایل به درخواست کمک از دیگران داشته باشند. آن‌ها ممکن است احساس انزوا کنند یا از احساسات‌شان خجالت‌زده شوند؛ و همین مسئله آن‌ها را از درخواست پشتیبانی از دیگران باز می‌دارد. به گزارش انجمن روان‌پزشکی آمریکا، احساس ننگ و شرم می‌تواند آدم‌ها را از پیگیری درمان مشکلات روانی‌شان باز دارد.

مشکلات ارتباطی:‌ هر رابطه‌ای دارای چالش‌هایی است. مثبت گرایی سمی آدم‌ها را به نادیده گرفتن این چالش‌ها و تمرکز بر چیزهای مثبت ترغیب می‌کند. این رویکرد می‌تواند روابط و توانایی حل مشکلات ارتباطی را نابود کند.

کاهش عزت نفس: هر فردی گاهی اوقات دچار هیجان‌های منفی می‌شود. مثبت گرایی سمی آدم‌ها را به نادیده گرفتن هیجان‌های منفی‌شان ترغیب می‌کند، حتی اگرچه خاموش کردن‌شان می‌تواند باعث شود آن‌ها احساس قدرت بیش‌تری کنند. وقتی فردی نتواند احساس مثبتی داشته باشد، ممکن است احساس کند شکست خورده است.

مثبت گرایی سمی علائم مثبت اندیشی دکتر مهدی آنت

نشانه‌های مثبت گرایی سمی چیست؟

مثبت گرایی سمی اغلب می‌تواند شکلی نامحسوس داشته باشد اما با شناخت نشانه‌های آن راحت‌تر می‌توان شناسایی‌اش کرد، نشانه‌هایی مانند:

  • ماست‌ مالی کردن مشکل به‌جای مواجهه با مشکلات؛
  • احساس گناه درباره ناراحت بودن، عصبانیت، ناامید بودن و… ؛
  • مخفی کردن احساسات واقعی خود در پشت جملات انگیزشی‌ای که همه تکرارشان می‌کنند؛
  • مخفی کردن و سرکوب احساس واقعی خود درباره یک فرد یا یک چیز؛
  • تلاش برای کاهش احساسات ناراحت‌کننده دیگران؛
  • ایجاد حس شرم در دیگران به‌خاطر نداشتن احساسات مثبت؛
  • تلاش برای قهرمان‌بازی درآوردن و انکار ناراحتی و آزاری که تجربه می‌کنید.

شکل‌های مختلف مثبت گرایی سمی

مثبت اندیشی سمی می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. چند نمونه که ممکن است در زندگی خود با آن‌ها برخورد کرده باشید عبارتند از :

وقتی اتفاق بدی می‌افتد مانند از دست دادن شغل، مردم به شما می‌گویند فقط مثبت بمانید یا به بعد مثبت قضیه نگاه کنید، در حالی که چنین نظراتی غالباً دلسوزانه است، اما می‌تواند راهی برای بستن هر چیزی باشد که می‌خواهید در مورد آنچه تجربه می‌کنید بگویید.

پس از تجربه نوعی از دست دادن، مردم به شما می‌گویند که همه چیز به دلیلی اتفاق می‌افتد. در حالی که مردم اغلب چنین اظهاراتی را به این دلیل انجام می‌دهند که معتقدند آرامش بخش هستند اما این راهی برای جلوگیری از درد دیگران است.

وقتی ابراز ناامیدی یا ناراحتی می‌کنید شخصی به شما می‌گوید که خوشبختی یک انتخاب است. این نشان می‌دهد که اگر احساسات منفی دارید تقصیر خود شماست که شاد بودن را انتخاب نکرده‌اید.

چنین اظهاراتی غالباً دارای حسن نیت است مردم فقط نمی‌دانند چه چیز دیگری باید بگویند و نمی‌دانند چگونه همدلی کنند. با این حال مهم است که بدانیم این پاسخ‌ها می‌توانند مضر باشند.

در بهترین حالت چنین اظهاراتی به عنوان ادعاهای ساده‌ای به نظر می‌رسد که باعث می‌شود شما مجبور نشوید با احساسات دیگران برخورد کنید. در بدترین حالت این نظرات باعث خجالت و سرزنش افرادی می‌شود که اغلب با شرایط فوق العاده دشواری روبرو هستند.

راهکارهای موثر برای جلوگیری از مثبت اندیشی سمی

اگر می‌خواهید به مثبت اندیشی سمی دچار نشوید، به راهکارهایی که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم توجه داشته باشید.

احساسات واقعی خود را نادیده نگیرید!

وقتی ناراحت هستید، ناراحتی خود را نشان دهید و اگر می خواهید گریه کنید و یا داد بزنید. مطالعات تصویربرداری مغزی نشان می‌دهند که بروز احساسات در لحظات پر فشار و تنش نقش مهمی در کاهش احساسات منفی دارند.

از بیان احساسات خود احساس شرم نکنید!

به دیگران این موضوع را گوشزد کنید که احساسات شما در آن زمان بسیار ناخوشایند است و شما نیاز دارید که آن‌ها تنها به حرف‌ها و نگرانی‌های شما گوش دهند. هرگز از این موضوع احساس شرم نکنید، زیرا به زودی همین شرایط برای آن‌ها نیز رخ می‌دهد. از کسانی که اصرار به مثبت اندیشی در این شرایط دارند ( که به آن مثبت اندیشی سمی گفته می‌شود) دوری کنید. زیرا آن‌ها از شما می‌خواهند با پنهان کردن احساسات خود به خودتان آسیب بزنید.

احساسات منفی جزیی از زندگی هستند!

در مثبت اندیشی سمی احساسات منفی به طور کلی از زندگی حذف می‌شود. اما باید بدانید که احساسات منفی جزیی از وجود هر انسانی هستند و شما باید یاد بگیرید آن‌ها را مدیریت کنید، نه اینکه نادیده بگیرید و یا از زندگی خود حذف کنید.

مثبت گرایی سمی علائم مثبت اندیشی دکتر مهدی آنت

سخن آخر

مثبت‌گرایی سمی اغلب نامحسوس است و همه ما در مقاطعی به این نوع تفکر مشغول بوده‌ایم. اما با یادگیری تشخیص آن بهتر می‌توانید خود را از شر این نوع تفکر خلاص کرده و در مواقعی که کار ساده‌ای را پشت سر نمی‌گذارید پشتیبانی واقعی را ارائه دهید. توجه به اظهارات سمی را شروع کنید و تلاش کنید تا به خود و دیگران اجازه دهید احساسات شما را چه مثبت و چه منفی احساس کنند. احساسات منفی می‌توانند اطلاعات را ارائه دهند و به شما کمک می‌کنند تا چیزهایی را در مورد وضعیتی که باید برای تغییر آن تلاش کنید ببینید.

این لزوما به این معنا نیست که شما باید بر اساس هر احساسی که احساس می‌کنید عمل کنید. گاهی اوقات مهم است که با احساسات خود بنشینید و زمان و مکان لازم را برای پردازش موقعیت قبل از اقدام به خود اختصاص دهید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *