با علائم مثبت گرایی سمی بیشتر آشنا شوید!

مثبت گرایی سمی دکتر مهدی آنت

به نظر شما مثبت‌گرایی یا مثبت‌اندیشی هم می‌تواند سمی و مضر باشد؟ مثبت گرایی سمی به‌معنای حفظ خوش‌بینی و نگرش مثبت در هر شرایطی است. گرچه مثبت‌اندیشی امری توصیه‌شده و پسندیده است اما هرچیزی اگر بیش از حد شود، مضر و آسیب‌زننده خواهد شد. مثبت گرایی سمی به‌جای آنکه روی مثبت‌اندیشی تمرکز کند، تلاش می‌کند تا ذهن را از واقعیت‌های تلخ و ناراحت‌کننده که نیاز به درک و رسیدگی دارند، منحرف کرده و جایش را با افکار مثبت اما خیالی پر کند. هر چیزی اگر بیش از حد استفاده شود و از حد تعادلش خارج شود، آسیب‌رسان خواهد شد. در ادامه این مطلب در وبلاگ مهدی آنت با مفهوم مثبت گرایی سمی یا مثبت اندیشی سمی و خطرات آن بیشتر آشنا می‌شوید. همراه ما باشید.

مثبت گرایی سمی چیست؟

مثبت گرایی سمی (Toxic positivity) به افراط در نگرش مثبت نسبت به زندگی اشاره دارد. این وضعیت زمانی به وجود می‌آید که فرد به طور افراطی و بیش از حد سعی می‌کند هر موقعیتی را با نگرش مثبت تفسیر کند، حتی زمانی که این نگرش با حقایق و احساسات واقعی همخوانی نداشته باشد.

مثلاً، فرد ممکن است در مواجهه با مشکلات و چالش‌ها فقط به جنبه‌های مثبت مسئله توجه کند و احساسات منفی خود را نادیده بگیرد. این رویکرد می‌تواند به طور آگاه یا ناخودآگاه باعث ایجاد فاصله در روابط و تأثیرات منفی بر روحیه فرد شود.

گاهی که شخص یا چیز ارزشمندی را از دست می‌دهید، دیگران شاید بگویند که این مسئله حتما حکمتی داشته است. گرچه چنین نظراتی اغلب با هدف آرامش‌بخشیدن به شما گفته می‌شوند اما ممکن است روشی برای دور نگه‌داشتن خودشان از ناراحتی شما باشد. وقتی می‌گویید که ناراحت و غمگین هستید، کسی شاید در پاسخ به این حس شما بگوید خوشحالی یک انتخاب است. این بدان معناست که فرد شما را به‌خاطر ناراحت‌بودن سرزنش می‌کند و معتقد است اینکه شما خوشحال نیستید، به‌خاطر این است که نمی‌خواسته‌اید خوشحال باشید.

اغلب اظهارنظرهای اشتباه نه به‌خاطر بدجنسی افراد، بلکه به‌خاطر نادانی یا ناآگاهی بیان می‌شوند. افراد نمی‌دانند که چگونه همدلی کنند. با این حال باید دانست که این اظهارنظرها آسیب‌رسان است. گاهی سکوت کردن و شنیدن بهتر از به‌کاربردن کلمات اشتباه است.

مثبت گرایی سمی دکتر آنت

چرا مثبت اندیشی سمی خطرناک است؟

عموما داشتن نگاهی مثبت مضر نیست. با وجود این، فردی که باور دارد فقط باید مثبت‌ گرا باشد، ممکن است برخی مشکلات جدی را نادیده بگیرد یا با مشکلات ریشه‌ای سلامت روان خود مقابله نکند. به همین ترتیب، آدم‌هایی که از سایرین می‌‌خواهند مثبت گرا باشند، ممکن است نتوانند به درستی از آن‌ها حمایت کنند یا باعث شوند عزیزان‌شان احساس به آن‌ها انگ زده می‌شود یا مورد قضاوت قرار می‌گیرند.

برخی از خطرات مثبت گرایی سمی عبارت هستند از:

نادیده گرفتن آسیب‌های واقعی: بررسی ۲۹ مطالعه در خصوص خشونت‌های خانگی در ۲۰۲۰ نشان داد، سوگیری مثبت ممکن است باعث شود آدم‌هایی که دچار سوء استفاده شده‌اند، شدت این مسئله را دست‌ کم بگیرند و هم‌چنان به روابط سمی‌شان ادامه بدهند. خوش‌بینی، امید، و بخشندگی خطر تحمل و ماندن در کنار افراد سوء استفاده‌گر را افزایش می‌دهند و باعث می‌شوند این سوء استفاده‌ها بیش‌تر شوند و این یک نوعی از مثبت اندیشی سمی نسبت به دیگر افراد است.

دست کم گرفتن یک ضایعه: غم و اندوه واکنش‌های طبیعی انسان در برابر یک ضایعه هستند. فردی که مرتبا پیام‌هایی دریافت می‌کند مبتنی بر این‌که “‌به زندگی‌ات ادامه‌ بده‌”‌ یا “‌شاد باش‌”‌، ممکن است احساس کند دیگران به ناراحتی وی در مورد این ضایعه اهمیت نمی‌دهند. برای مثال، والدینی که فرزندشان را از دست داده‌اند، ممکن است احساس کنند فرزندشان برای سایرین مهم نبوده است، و همین مسئله باعث افزایش اندوه‌شان می‌شود.

انزوا و احساس ننگ: آدم‌هایی که به اجبار احساس می‌کنند همیشه در برابر ناملایمات باید لبخند بزنند، ممکن است کم‌تر تمایل به درخواست کمک از دیگران داشته باشند. آن‌ها ممکن است احساس انزوا کنند یا از احساسات‌شان خجالت‌زده شوند؛ و همین مسئله آن‌ها را از درخواست پشتیبانی از دیگران باز می‌دارد. به گزارش انجمن روان‌پزشکی آمریکا، احساس ننگ و شرم می‌تواند آدم‌ها را از پیگیری درمان مشکلات روانی‌شان باز دارد.

مشکلات ارتباطی:‌ هر رابطه‌ای دارای چالش‌هایی است. مثبت گرایی سمی آدم‌ها را به نادیده گرفتن این چالش‌ها و تمرکز بر چیزهای مثبت ترغیب می‌کند. این رویکرد می‌تواند روابط و توانایی حل مشکلات ارتباطی را نابود کند.

کاهش عزت نفس: هر فردی گاهی اوقات دچار هیجان‌های منفی می‌شود. مثبت گرایی سمی آدم‌ها را به نادیده گرفتن هیجان‌های منفی‌شان ترغیب می‌کند، حتی اگرچه خاموش کردن‌شان می‌تواند باعث شود آن‌ها احساس قدرت بیش‌تری کنند. وقتی فردی نتواند احساس مثبتی داشته باشد، ممکن است احساس کند شکست خورده است.

سوء استفاده شدن: اشخاصی که همیشه درگیر امید دادن به دیگران هستند اکثر اوقات از طرف دیگران مورد سوء استفاده قرار می‌گیرند.

مثبت گرایی سمی دکتر آنت

نشانه‌های مثبت گرایی سمی چیست؟

مثبت گرایی سمی یا مثبت اندیشی سمی اغلب می‌تواند شکلی نامحسوس داشته باشد اما با شناخت نشانه‌های آن راحت‌تر می‌توان شناسایی‌اش کرد، نشانه‌هایی مانند:

ماست‌ مالی کردن مشکل به‌جای مواجهه با مشکلات؛

احساس گناه درباره ناراحت بودن، عصبانیت، ناامید بودن و… ؛

مخفی کردن احساسات واقعی خود در پشت جملات انگیزشی‌ای که همه تکرارشان می‌کنند؛

مخفی کردن و سرکوب احساس واقعی خود درباره یک فرد یا یک چیز؛

تلاش برای کاهش احساسات ناراحت‌کننده دیگران؛

ایجاد حس شرم در دیگران به‌خاطر نداشتن احساسات مثبت؛

تلاش برای قهرمان‌بازی درآوردن و انکار ناراحتی و آزاری که تجربه می‌کنید.

.در وبلاگ دکتر آنت بخوانید:

بلوغ عاطفی و راهکارهایی برای تقویت آن!

شکل‌های مختلف مثبت گرایی سمی

مثبت گرایی سمی می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. چند نمونه که ممکن است در زندگی خود با آن‌ها برخورد کرده باشید عبارتند از :

وقتی اتفاق بدی می‌افتد مانند از دست دادن شغل، مردم به شما می‌گویند فقط مثبت بمانید یا به بعد مثبت قضیه نگاه کنید، در حالی که چنین نظراتی غالباً دلسوزانه است، اما می‌تواند راهی برای بستن هر چیزی باشد که می‌خواهید در مورد آنچه تجربه می‌کنید بگویید.

پس از تجربه نوعی از دست دادن، مردم به شما می‌گویند که همه چیز به دلیلی اتفاق می‌افتد. در حالی که مردم اغلب چنین اظهاراتی را به این دلیل انجام می‌دهند که معتقدند آرامش بخش هستند اما این راهی برای جلوگیری از درد دیگران است.

وقتی ابراز ناامیدی یا ناراحتی می‌کنید شخصی به شما می‌گوید که خوشبختی یک انتخاب است. این نشان می‌دهد که اگر احساسات منفی دارید تقصیر خود شماست که شاد بودن را انتخاب نکرده‌اید.

چنین اظهاراتی غالباً دارای حسن نیت است مردم فقط نمی‌دانند چه چیز دیگری باید بگویند و نمی‌دانند چگونه همدلی کنند. با این حال مهم است که بدانیم این پاسخ‌ها می‌توانند مضر باشند.

در بهترین حالت چنین اظهاراتی به عنوان ادعاهای ساده‌ای به نظر می‌رسد که باعث می‌شود شما مجبور نشوید با احساسات دیگران برخورد کنید. در بدترین حالت این نظرات باعث خجالت و سرزنش افرادی می‌شود که اغلب با شرایط فوق العاده دشواری روبرو هستند.

مثبت گرایی سمی دکتر آنت

راهکارهای موثر برای جلوگیری از مثبت گرایی سمی

اگر می‌خواهید به مثبت اندیشی سمی دچار نشوید، به راهکارهایی که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم توجه داشته باشید.

احساسات واقعی خود را نادیده نگیرید!

وقتی ناراحت هستید، ناراحتی خود را نشان دهید و اگر می خواهید گریه کنید و یا داد بزنید. مطالعات تصویربرداری مغزی نشان می‌دهند که بروز احساسات در لحظات پر فشار و تنش نقش مهمی در کاهش احساسات منفی دارند.

از بیان احساسات خود احساس شرم نکنید!

به دیگران این موضوع را گوشزد کنید که احساسات شما در آن زمان بسیار ناخوشایند است و شما نیاز دارید که آن‌ها تنها به حرف‌ها و نگرانی‌های شما گوش دهند. هرگز از این موضوع احساس شرم نکنید، زیرا به زودی همین شرایط برای آن‌ها نیز رخ می‌دهد. از کسانی که اصرار به مثبت اندیشی در این شرایط دارند ( که به آن مثبت اندیشی سمی گفته می‌شود) دوری کنید. زیرا آن‌ها از شما می‌خواهند با پنهان کردن احساسات خود به خودتان آسیب بزنید.

احساسات منفی جزیی از زندگی هستند!

در مثبت اندیشی سمی احساسات منفی به طور کلی از زندگی حذف می‌شود. اما باید بدانید که احساسات منفی جزیی از وجود هر انسانی هستند و شما باید یاد بگیرید آن‌ها را مدیریت کنید، نه اینکه نادیده بگیرید و یا از زندگی خود حذف کنید.

مثبت گرایی سمی دکتر آنت

عواقب مثبت گرایی سمی چیست؟

همان طور که منفی گرایی بیش از اندازه عواقب سخت و نادرستی به همراه دارد، مثبت گرایی سمی نیز می‌تواند عواقب جبران ناپذیری به دنبال داشته باشد.

یکی از عواقب بد مثبت اندیشی سمی، در افراد این می‌باشد که فرد درگیر، نمی‌تواند احساسات منفی لحظه ای خود را با دیگران به اشتراک بگذراد و همیشه باید نقاب خوب بودن را برچهره داشته باشد و تظاهر به حس‌های مثبت کند. داشتن این احساس برای این فرد بسیار سخت است. این دسته از افراد به گونه‌ای هستند که از بروز حس‌های منفی و آزار دهنده برای دیگران احساس شرم و خجالت دارند.

افرادی که دچار مثبت اندیشی سمی می‌شوند از احساسات خود بسیار دور می‌شوند. در مواقعی که در موقعیت‌های احساسی قرار می‌گیرند به جای اینکه با آن حس‌های همدردی و همراهی کنند خود را ملزم بر این می‌دانند که نباید از حس‌های مثبت خود دور شوند.

رشد شخصیتی فرد در مواقعی که دچار افکار مثبت سمی شده است دستخوش تغییراتی می‌شود و ناکامل می‌ماند. این افراد در مواقعی دچار بحران‌های چالش برانگیز می‌شوند و نیازمند تقویت انواع حس‌های خود هستند. رشد و بینش فردی در این افراد در رابطه با احساسات آنان به خوبی شکل نمی‌گیرد.

هنگامی که فردی در حال تجربه شرایط سختی است، مثبت‌اندیشی بی‌جای ما نه ‌تنها قدمی در راستای همدلی نیست، بلکه ممکن است مار را بی‌رحم و بی‌احساس نشان دهد؛ مثلا وقتی کسی با معضلاتی مانند بیکاری،‌ مشکل مالی، بیماری یا مرگ عزیزان دست ‌و پنجه نرم می‌کند، گفتن جمله “مثبت فکر کن”، اوضاع را بهتر که نمی‌کند هیچ، بلکه ما را در چشم دیگری به انسانی بی‌احساس و سنگدل هم تبدیل می‌کند.

.در وبلاگ دکتر مهدی آنت بیشتر بخوانید:

شرطی سازی عامل یا کنشگر به چه معناست؟

خلاصه‌ای از کتاب مثبت اندیشی سمی

ویتنی گودمن درمانگر مشهوری است که در کتاب مثبت‌اندیشی سمی، آخرین تحقیقات را همراه با مثال‌های روزمره و داستان‌هایی از مراجعان خود تلفیق کرده و نشان می‌دهد که مثبت‌اندیشی سمی چقدر برای ما و روابطمان مضر است و راه‌های ساده‌ای را برای تجربه‌کردن و کار بر روی احساسات دشوار ارائه می‌دهد.

این کتاب به تاریخچه ظهور و اثرات منفی مثبت‌اندیشی افراطی می‌پردازد و سرنخ‌ها و روش‌هایی برای شناسایی و مقابله با مثبت‌نگری سمی در اختیار خواننده قرار می‌دهد. این کتاب باعث می‌شود روش‌هایی را که از طریق آن‌ها و به اسم جست‌وجو برای شادی و رضایت، احساسات و نیازهای خود را سرکوب می‌کنید، بازبینی کرده و با دیدگاه جدیدی به آن‌ها بپردازید. این کتاب به شما کمک می‌کند تا نیازهایتان را بیان و روابط خود را بر اساس چیزی بیشتر از «فقط حال خوب» بنا کنید.

با مطالعۀ این کتاب یاد می‌گیرید مثبت‌اندیشی سمی تاثیر زیادی بر توانایی ما در برقراری ارتباط عاطفی دارد. ما می‌ترسیم احساس خود را به اشتراک بگذاریم چون «منفی» یا «ناسپاس» به نظر می‌رسیم. فشار برای داشتن همه ‌چیز و انجام همه‌ی این کارها ما را در قفس‌هایی با تزئینات زیبا به دام می‌اندازد. ما مجبور نیستیم همه ‌چیز را با همه به اشتراک بگذاریم و بلکه اجازه داریم حریم خصوصی‌مان را در زندگی حفظ کنیم. اما وقتی فقط خوبی‌ها را به اشتراک می‌گذاریم و همه‌ی مبارزه را پنهان نگه می‌داریم، مطمئناً شرم به وجود می‌آید.

اگر این‌طور بزرگ ‌شده‌اید که در کودکی به شما گفته‌اند احساسات‌تان را برای خودتان نگه ‌دارید یا اینکه هر چیز منفی را باید پنهان کنید، ممکن است یاد گرفته باشید که نشان دادن احساسات فقط شما را به دردسر می‌اندازد، بنابراین همه ‌چیز را درون خود نگه می‌دارید چون این روش برایتان به مراتب آسان‌تر و بی‌دردسرتر است.

مثبت گرایی سمی دکتر آنت

سخن آخر

مثبت ‌گرایی سمی اغلب نامحسوس است و همه ما در مقاطعی به این نوع تفکر مشغول بوده‌ایم. اما با یادگیری تشخیص آن بهتر می‌توانید خود را از شر این نوع تفکر خلاص کرده و در مواقعی که کار ساده‌ای را پشت سر نمی‌گذارید پشتیبانی واقعی را ارائه دهید. توجه به مثبت اندیشی سمی را شروع کنید و تلاش کنید تا به خود و دیگران اجازه دهید احساسات شما را چه مثبت و چه منفی احساس کنند.

احساسات منفی می‌توانند اطلاعات را ارائه دهند و به شما کمک می‌کنند تا چیزهایی را در مورد وضعیتی که باید برای تغییر آن تلاش کنید ببینید. این لزوما به این معنا نیست که شما باید بر اساس هر احساسی که احساس می‌کنید عمل کنید. گاهی اوقات مهم است که با احساسات خود بنشینید و زمان و مکان لازم را برای پردازش موقعیت قبل از اقدام به خود اختصاص دهید.

5 دیدگاه

    • این لزوما به این معنا نیست که شما باید بر اساس هر احساسی که احساس می‌کنید عمل کنید. گاهی اوقات مهم است که با احساسات خود بنشینید و زمان و مکان لازم را برای پردازش موقعیت قبل از اقدام به خود اختصاص دهید.

  • سلام
    یه سوال داشتم
    زمانی که کسی به ما راهنمایی می‌دهد از کجا متوجه بشیم نگاه مثبت سمی دارد یا نه؟

    • مثبت گرایی سمی به‌جای آنکه روی مثبت‌اندیشی تمرکز کند، تلاش می‌کند تا ذهن را از واقعیت‌های تلخ و ناراحت‌کننده که نیاز به درک و رسیدگی دارند، منحرف کرده و جایش را با افکار مثبت اما خیالی پر کند. هر چیزی اگر بیش از حد استفاده شود و از حد تعادلش خارج شود، آسیب‌رسان خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *